محمد حسين عقيلى خراسانى شيرازى
433
خلاصة الحكمة ( فارسى )
است كه مربع الشكل است » . ( معجم البلدان ) . دانهء كاكنج است و گفتهاند عنب الثعلب است و گفتهاند « راء » است و گفتهاند از درختان تلخ است . ( لسان العرب ) . عَبْد : ( ع . ا ) . بنده . غلام . خلاف حُرّ از مردم . ( منتهى الارب ) . ج عَبدون و عَبيد و آن نادر است و اعْبُد و عِباد و عُبدان و عِبدان و عِبّدان و عُبُد و عُبود و عِبّدة و عَبَدة . و جمع الجمع آن اعابد و مَعابد و اعَبَدَة و اسم جمع عِبدّى و عِبدّاء و مَعبوداء و مَعبَدة . ( اقرب الموارد ) عبد قن : بردهء خالص را گويند كه به هيچ وجه در معرض آزادى نباشد . - قِنّ : ( ع . ص ، ا ) . بنده اى كه خريد و فروش آن روا نباشد . ( تعريفات ) . بنده اى كه از پدر و مادر بنده زاده باشد . خانه زاد . واحد و تثنية و جمع و مذكر و مؤنث در آن يك است و گويند به اقنان و اقِنّه جمع بسته مىشود يا « قِنّ » ، خالص در عبوديت و بَين القنونة يا آن كه نزد تو متولد شد و نتواند خود را از تو وارهاند . ( منتهى الارب ) . عَبِل : ( ع . ص ) . درشت و سطبر و سپيد از سنگ و جز آن . ( منتهى الارب ) . عَبْل : ( ع . ص ) . كلان و سطبر از هر چيزى . ( منتهى الارب ) . تمام اندام . ( منتهى الارب ) . ج عِبال . عَبَل : ( ع . ا ) . هر برگ تافته بى پهن ( نگسترده ) . باريك مانند برگ گز . ( منتهى الارب ) . درخت ارطى . ( منتهى الارب ) . برگ درخت ارطى كه سخت و صالح گردد كه به وى دباغت كرده شود . ( منتهى الارب ) . ( اقرب الموارد ) . برگ از درخت ريخته . برگ نو درآمده . ( لغات اضداد است ) . ( منتهى الارب ) . ج أعبال . عَبْل : ( ع . مص ) . فروريختن برگ درخت . پيكان پهن نهادن تير را . رد كردن چيزى را . ( منتهى الارب ) . بازداشتن چيزى را . بريدن چيز را . بردن . ( منتهى الارب ) . انداختن بر وى سنگينى را . ( منتهى الارب ) . برگ برآوردن درخت ( اضداد است ) . ( منتهى الارب ) . عَدْو : ( ع . مص ) . دويدن اسب . ( منتهى الارب ) . دويدن خواستن اسب . عَدِيم : ( ع . ص ) . معدوم . ( ناظم الاطباء ) . گاه به منزلهء كلمهء نفى است كه بر سر اسم معرف به الف و لام درآيد و آن را منفى سازد و در حقيقت نوعى صفت مركب درست كند چون عديم الخير ، بى خير . عديم الحركة : بى حركت .